Küme 5 “Hedef 4: Verimli, Sürdürülebilir ve Kapsayıcı Enerji Kullanımı” Çağrısı Niyet Beyanı Formlarının Toplanmasına İlişkin Son Tarih: 13 Mart 2026

Bu çağrı, akıllı bina ve bina sistemlerinin farklı kullanıcı grupları tarafından nasıl algılandığını ve kullanıldığını daha iyi anlamayı amaçlamaktadır. Özellikle yaş, gelir, eğitim düzeyi ve sosyal koşullar gibi faktörlerin; enerji tasarrufu, kullanıcı memnuniyeti, sağlık ve konfor üzerindeki etkilerinin ortaya konması hedeflenmektedir. Elde edilecek bulgular doğrultusunda, akıllı bina çözümlerinin daha kullanıcı dostu, kapsayıcı ve etkili olacak şekilde tasarlanması ve kullanım sürecinde daha verimli çalışacak biçimde yönetilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca çalışmaların; mimarlar, bina sahipleri, tesis yöneticileri ve teknoloji sağlayıcıları için, karar alma süreçlerini destekleyen, sahada hayata geçirilebilir ve farklı bina türlerine uyarlanabilir somut yol haritaları ve politika/tasarım önerileri üretmesi beklenmektedir. 

Bu çağrı, çok katlı mevcut konut binalarının kapsamlı şekilde yenilenmesini daha ucuz, hızlı ve kullanıcıyı daha az rahatsız eden yöntemlerle gerçekleştirmeyi hedeflemektedir. Amaç; enerji ve kaynak verimliliğini artırırken, şantiye süresini kısaltmak, toz, gürültü ve atık gibi olumsuz etkileri azaltmak ve bina sakinlerinin günlük yaşamını en az düzeyde etkilemektir. Bu kapsamda, tasarımdan üretime ve uygulamaya kadar tüm süreci kapsayan, prefabrik ve farklı bina tiplerine uyarlanabilir çözümlerin geliştirilmesi beklenmektedir. Geliştirilecek yaklaşımların, 5 kattan yüksek binalarda neredeyse sıfır enerjili bina (NZEB) seviyesine ulaşmayı mümkün kılması ve bunu mevcut en iyi uygulamalara kıyasla ölçülebilir iyileşmelerle kanıtlaması öngörülmektedir.

Bu çağrı, binaların yaşam döngüsü boyunca oluşan karbon etkisinin (yapım, kullanım ve kullanım ömrü sonu dâhil) daha doğru, güvenilir ve karşılaştırılabilir şekilde hesaplanmasını hedeflemektedir. Çağrıda mevcut bina verilerinin (enerji performansı belgeleri, dijital bina kayıtları, ürün pasaportları vb.) ortak dijital veri paylaşım platformları üzerinden bir araya getirilmesi ve birlikte çalışabilir hâle getirilmesi beklenmektedir. Bu yaklaşımın, AB mevzuatıyla uyumlu karbon hesaplamalarının ulusal karbonsuzlaşma stratejilerini ve karar alma süreçlerini desteklemesi hedeflenmektedir. Geliştirilecek dijital veri paylaşım platformlarının ise, konut, ticari ve eğitim yapıları gibi farklı bina türlerini kapsayan en az üç büyük ölçekli pilot uygulama üzerinden doğrulanarak, gerçek kullanım senaryolarında işlerliği ve birlikte çalışabilirliğinin gösterilmesi beklenmektedir.

Bu çağrı, uygun fiyatlı kiralık konutlarda yenileme çalışmalarının neden yeterince yaygınlaşmadığını ve bunu etkileyen ekonomik, sosyal ve yönetsel faktörleri daha iyi anlamayı amaçlamaktadır. Mevcut politika ve düzenlemelerin, özellikle düşük ve orta gelirli haneler ile kırılgan gruplar üzerindeki etkilerinin incelenmesi ve enerji yoksulluğunun nasıl azaltılabileceğinin ortaya konması hedeflenmektedir. Bu kapsamda, farklı ülkeler ve yerel konut piyasalarında, çeşitli iklim koşulları ve farklı gelir düzeyleri ile kırılgan grupları kapsayacak şekilde, kiralık konutların ne ölçüde karşılanabilir olduğunu karşılaştırmalı olarak değerlendirmeye imkân veren yöntemlerin geliştirilmesi hedeflenmektedir. Elde edilecek bulguların, uygun fiyatlılığı korurken aynı zamanda iklim hedeflerine katkı sağlayan yeni veya iyileştirilmiş politika ve iş modellerine yön vermesi beklenmektedir.